تیغه بینی یا سپتوم در حالت عادی در خط وسط قرار دارد و دو حفره بینی را کاملا از هم جدا می‌کند و از جلوی بینی تا خلف بینی یا نازوفارنکس به طول حدود ۷ سانتی متر امتداد دارد.
تیغه بینی در قسمت قدامی از جنس غضروف و در بخش خلفی استخوانی است.
حدود ۵۰ درصد از افراد بالغ بعد از اتمام سن بلوغ درجاتی از انحراف سپتوم را دارند، البته این درصد طبق تجربه در نژاد قفقازی یا آریایی بیشتر است که علت آن عمدتا تکاملی و ژنتیکی بوده و بعضا ناشی از ضربه یا تروما بویژه در سنین کودکی یا نوجوانی می‌باشد.
در مواردی که انحراف سپتوم متوسط یا شدید باشد می‌تواند باعث بروز علائم انسدادی در حین فعالیت یا حتی خواب، خونریزی از بینی، سینوزیت و سایر مشکلات بینی و سینوس گردد.
روش انجام سپتوپلاستی
در این موارد انجام جراحی سپتوپلاستی لازم و کمک کننده می‌باشد. سپتوپلاستی عمدتا به روش بسته و بدون برش پوست و از داخل مخاط بینی انجام می‌شود و در موارد خاص و انحراف شدید بخش غضروفی تیغه بینی و موارد تروماتیک و یا در صورت انجام همزمان با جراحی رینوپلاستی می‌تواند به روش باز انجام پذیرد چرا که اصرار به انجام جراحی بسته در موارد خاص می‌تواند باعث عدم اصلاح کامل انحراف سپتوم و یا آسیب به مخاط گردد.
به طور کلی با توجه به پیچیدگی و حساسیت راه هوایی و آناتومی سپتوم انجام سپتوپلاستی به تنهایی و یا همراه با رینوپلاستی در صورتی که توسط متخصص و جراح گوش، گلو و بینی و فلوشیپ جراحی بینی و سینوس انجام پذیرد می‌تواند تاثیر بسیار مطلوبی در بهبود کیفیت زندگی و بازسازی راه هوایی داشته باشد.
عوارض جراحی توسط افراد فاقد صلاحیت
انجام این جراحی توسط پزشکان یا افراد فاقد صلاحیت و تخصص کافی می‌تواند به بروز عوارض و مشکلاتی برای بیمار منجر شود:
- یکی از این عوارض، باقی ماندن درصدی از انحراف سپتوم است که مستلزم جراحی مجدد با ریسک بیشتر است، چرا که در اثر جراحی نخست چسبندگی ایجاد شده و جداسازی مخاط و اصلاح انحراف باقی مانده ممکن است بسیار دشوار و با بروز مشکلاتی مثل آسیب مخاطی همراه باشد.
- مورد دیگر، بروز پارگی یا پرفوراسیون سپتوم است که در اثر جراحی بی ملاحظه مخاط مقابل هم در دو طرف بینی آسیب می‌بیند و در صورت عدم ترمیم منجر به ایجاد حفره در تیغه بینی می‌گردد که ممکن است باعث ایجاد صدایی شبیه سوت در هنگام دم، بروز خشکی مخاط، خونریزی از بینی، احساس انسداد بینی و مشکلات بویایی گردد. اصلاح این عارضه سخت و پیچیده بوده و مستلزم انجام جراحی‌های پیشرفته اندوسکوپیک توسط جراح رینولوژیست است.
- در صورتی که جراح ملاحظه کامل را در برخورد با مخاط سپتوم و شاخک تحتانی نداشته باشد و آسیب این دو قسمت مقابل هم اتفاق بیفتد می‌تواند منجر به بروز چسبندگی یا Synechia بین تیغه بینی و شاخک تحتانی شود که باعث بروز علائم انسدادی علیرغم انجام جراحی برای بیمار خواهد شد و مستلزم جراحی مجدد و آزادسازی چسبندگی خواهد بود.
بنابراین یکی از دشوارترین و حساس‌ترین مراحل جراحی در افراد دارای انحراف تیغه بینی بویژه موارد شدید انحراف سپتوم، انجام سپتوپلاستی به روش کامل و بدون عارضه است که علاوه بر رفع مشکل تنفسی، حتی به اصلاح انحراف محور ظاهری بینی نیز کمک می‌کند.
