توربینوپلاستی یا کوچک کردن شاخک‌های بینی چیست؟

در هر طرف بینی سه برجستگی مخاطی-استخوانی به نام شاخک، کونکا یا توربینیت وجود دارد که شاخک تحتانی در طرفین و ناحیه کف بینی و شاخک‌های میانی و فوقانی در قسمت‌های بالاتر حفره بینی قرار گرفته‌اند.

شاخک تحتانی عمدتا در فلیتراسیون و گرم کردن هوای ورودی به بینی نقش دارد و از اهمیت زیادی در راه هوایی و تنفس بینی برخوردار هست به طوریکه حدود ۵۰ درصد هوای ورودی به بینی از اطراف و فضای زیر این شاخک (مئاتوس تحتانی) عبور می‌کند.

افزایش حجم مخاط یا قسمت استخوانی شاخک تحتانی می‌تواند باعث ایجاد انسداد یا محدودیت در راه هوایی شود.

در افراد آلرژیک جزء مخاطی دچار احتقان و افزایش حجم می‌گردد و در افرادی که انحراف شدید تیغه بینی یا سپتوم دارند معمولا در سمت مقابل انحراف، شاخک تحتانی دچار افزایش حجم می‌گردد.

در افراد دچار آلرژی شدید یا رینیت‌های غیرآلرژیک (Cholinergic)، اقدام ارجح درمان‌های دارویی مناسب و بعضا طولانی مدت است و انجام جراحی معمولا بی تاثیر و یا بعضا تشدید کننده مشکلات بیمار است.

در صورتی که جراح تشخیص دهد کاهش سایز شاخک تحتانی به روش جراحی می‌تواند برای فرد چاره ساز باشد، روش‌های مختلفی نظیر کوتر کردن یا سوزاندن مخاط شاخک‌ها، استفاده از لیزر و امواج رادیوفرکانس (RF) و یا برداشتن بخشی از استخوان شاخک تحتانی (SMR) و نهایتا برداشتن بخشی از شاخک و یا تمام شاخک تحتانی وجود دارند که به مجموعه این اقدامات توربینوپلاستی تحتانی گفته می‌شود.

در تکنیک‌های جدید کوتر یا سوزاندن شاخک توصیه نمی‌شود چون باعث آسیب حرارتی به مخاط، ایجاد خشکی و ترشحات چسبنده و اختلال در فیزیولوژی بینی می‌گردد، در عین حال انجام تکنیک‌های نوین اندوسکوپیک توسط جراح رینولوژیست برای کاهش حجم استخوانی و یا برداشتن نسبی بخش خلفی شاخک تحتانی که نقش کمتری در فیزیولوژی بینی دارد می‌تواند ضمن رفع مشکل تنفسی، از بروز مشکلات در سالیان آتی پیشگیری نماید.

این جراحی ممکن است به صورت یک عمل ایزوله یا مستقل و یا همراه با سپتوپلاستی و نیز رینوپلاستی انجام شود و ضمن دقت در تشخیص و انجام آن در مواقع ضرورت، نباید در انجام این عمل افراط نمود چرا که بویژه برداشتن کامل شاخک تحتانی در جراحی (که در گذشته به میزان زیادی انجام می‌شد) می‌تواند باعث خشکی مخاط بینی، احساس انسداد تنفسی و رینیت آتروفیک در سالیان آینده شود.